Elmas ile pırlanta arasındaki fark, kesimdedir. Elmaslar doğal haldeyken pırlantaya dönüştürülür. 57 faset kesim, oval ya da farklı formlar yüzük ve yüzükler için kullanılır. Külah yapısı parlaklık ve ışıltı sağlar; elmasa değer katar. Pırlanta hakkında bilgi, doğru yüzükler seçimini kolaylaştırır.
Elmas mı yoksa pırlanta mı daha değerlidir sorusu sıkça sorulur. Aslında değer, taşın ham ya da işlenmiş olmasından çok karat, berraklık, renk ve kesime bağlıdır. Bir elmas doğadan çıktığı haliyle değerli bir hammaddedir. Ancak doğru şekilde işlendiğinde pırlantadır ve ışıltısıyla mücevherlerde daha yüksek algılanan bir değere ulaşır. Bu nedenle karşılaştırma yapılırken elmas ile pırlanta farkı doğru anlaşılmalıdır.
Gerçek bir elmas ile pırlantayı ayırt etmek için kesim ve yüzey detaylarına bakılır. Pırlantayı özel kılan fasetli yapısıdır; ışığı yansıtma biçimi farklıdır. Bir pırlanta ışık altında ışıltısıyla dikkat çekerken, ham ya da elmas olarak bırakılmış taşta bu etki görülmez. Sertlik testi, mohs skalası ve uzman incelemesi en güvenilir yöntemlerdir. Taklit diamond taşlar ise bu testlerde kolayca ayrılır.
Pırlanta ve elmas arasındaki fark, elmasın işlenmiş olup olmamasıdır. Elmas doğada bulunan en sert mineraldir ve karbon atomlarının özel dizilimiyle oluşur. Elmasın işlenmiş hali pırlantadır. Halk arasında “elmas ile pırlanta aynı” düşüncesi bu yüzden yaygındır. Ancak pırlanta denir ifadesi yalnızca özel kesim uygulanmış taşlar için geçerlidir.
Elmas arasındaki farklar taşın bulunduğu hal, kesim ve kullanım alanına göre değişir. Ham bir elmas değerli taşlardan biridir; ancak kesimde doğru teknik uygulanmazsa değeri düşer. Elmas kesimin yansımasını artırması pırlantanın değerini yükseltir. Bu yüzden pırlanta ile elmas arasındaki karşılaştırmada estetik ve mücevher algısı belirleyicidir. Özellikle pırlanta yüzük ve kolyeler bu nedenle tercih edilir.
Mücevherler seçilirken kullanım amacı önemlidir. Günlük kullanımda elmas mücevherler daha sade modelleriyle öne çıkarken, pırlanta mücevherler özel günlerde tercih edilir. Bir yüzük, kolyeler veya küpeler seçerken karat ve tasarım kadar dayanıklılık da dikkate alınmalıdır. Elmas madeninin doğada oluşumu nedeniyle her taş eşsizdir. Bu da mücevherlerde farklı bir değer algısı yaratır.
Elmas doğada milyonlarca yıl boyunca ısı ve basınç altında oluşur. Doğada bulunan elmas, karbon atomlarının sıkı bağlanmasıyla meydana gelir ve bulunan en sert yapıdadır. Elmasların bu yapısı sayesinde kırılır sanılan taş aslında darbelere oldukça dayanıklıdır. Pırlantanın ham hali olan elmas, yer altında oluşur ifadesiyle anlatılan jeolojik süreçten geçer.
Pırlanta kesim, taşın ışıkla etkileşimini belirler. Kesim pırlanta kalitesinin temel unsurudur. Elmasın özel bir kesim uygulanmasıyla giren ışık, faset bulunur yapı sayesinde ışıltıya dönüşür. Markiz gibi farklı kesimler modelleri çeşitlendirir. Kesimde yapılan hata elmas kesimin değerini düşürür. Doğru kesim bir ışıltı yaratır ve taş pırlantadır.